Een gezond herstel kan enkel dankzij een goed bestuur

Risicomanagement en governance zijn essentieel voor de groei van een bedrijf. De coronapandemie heeft getest hoe goed bedrijven voorbereid waren op crisissen en disruptie. Internationaal onderzoek van Grant Thornton toont aan dat 42,2 procent van de bevraagde bedrijven beseffen dat hun crisismanagement en processen door de coronacrisis een update moeten krijgen.

Het spreekt voor zich dat de bedrijven met de meest robuuste governance en crisisplannen, de crisis het snelst hebben doorstaan. Die bedrijven hebben tegelijkertijd ook hun blootstelling aan risico’s kunnen minimaliseren en hun reputatie daardoor kunnen verbeteren. Een proactieve aanpak rond governance en risicobeheersing draagt dus bij tot het succesverhaal van bedrijven.

Zie kwaliteitszorg als essentieel onderdeel van de opportuniteiten

Bedrijven hebben vaak de neiging om risicobeheersing en governance te bekijken als defensieve maatregelen. Vaak is er een te sterke focus op ‘compliance”, die negatieve gevolgen moet vermijden. De echte voordelen van een goede governance worden daarom te vaak genegeerd.

Goed bestuur draait nochtans vooral om het creëren van waarde. Het gaat om het nastreven van wat nog mogelijk is. Het helpt je om je te verzekeren dat activiteiten succesvol zijn en blijven. Vaak is dit zelfs nog belangrijker dan het vermijden van negatieve gevolgen.

Het is dus belangrijk om kwaliteitsbewaking, risicobeheersing en good governance al uit te rollen wanneer nieuwe activiteiten gepland worden, en dus niet enkel nadat alles werd geïmplementeerd en uitgerold.

Ga terug naar de fundamenten van je governance kader

De focus van bedrijven, hun managementteam en raad van bestuur zal in de nabije toekomst vooral op twee zaken liggen: hoe nu te overleven, en hoe te herstellen na de coronacrisis. De coronacrisis verplicht bedrijven dus om terug te keren naar de basis van hun governance model.

De hele bedrijfsstrategie en risicomanagement zal dus herbekeken worden en moeten uitmonden in een vernieuwde strategie die het bedrijf opnieuw succesvol maakt. Dit zal zijn weerslag kennen op alle niveaus binnen een onderneming: hoe verantwoordelijkheden gedelegeerd worden, hoe processen geïmplementeerd worden, hoe er gerapporteerd wordt over voortgang en hoe de technologische omgeving robuust kan zijn.

In principe zijn dit de vragen die in elk goed draaiend bedrijf gesteld worden. Een raad van bestuur en managementteams zouden constant moeten alle elementen rond prioriteiten, strategie en communicatie moeten herbekijken en opfrissen.

Herbekijk je strategie regelmatig

Vroeger was het gebruikelijk om je bedrijfsplannen en strategieën één keer per kwartaal met de raad van bestuur te bespreken, en waar nodig bij te sturen. Dat zal na deze crisis regelmatiger moeten gebeuren.

Tijdens het herstel na de coronacrisis zal het belangrijk zijn om snel te kunnen reageren op opportuniteiten. Regels zullen snel veranderen en weer versoepeld worden. En de economische realiteit zal de komende jaren sterke ups en downs kennen. De snelheid van handelen zal veel hoger liggen, én zal door technologie worden aangedreven.

Zorg dat technologie, werknemers en processen in balans liggen

Technologie is er om te blijven, en genereert een eindeloze hoeveelheid aan mogelijkheden. Maar tegelijk is het ook een tweesnijdend zwaard. Het zorgt dat er sneller en beter beslist kan worden, maar het kan ook risico’s en complexiteit meebrengen.

Vroeger werden beslissingen genomen volgens het watervalprincipe. De aanpak vertrok vanuit een gestructureerd plan dat over alle niveaus gecommuniceerd en uitgerold werd. Vandaag wordt de methodologie wendbaarder en minder gestructureerd.  Er is bestaat dus een risico dat de aanpak informeler wordt, en organisaties niet op één lijn handelen.

Bedrijven functioneren vandaag vaker volgens een ‘scrum’ methode, waarbij kleinere teams kort met elkaar afstemmen en in actie schieten. Doordat personeel met minder beslissingsnemers moet communiceren, kan er meer snelheid gemaakt worden. Maar het risico daarvan is dat de verschillende onderdelen van een organisatie niet langer op elkaar afgestemd zijn, en dat beslissingen minder wijd gedragen worden. Wanneer personeel snelheid maakt, en er zo een aantal lagen uit het governance model en documentatieproces gesneden worden, kunnen er makkelijker fouten gemaakt worden.

Technologie kan daar een rol in spelen, maar dat zou de inbreng van menselijk kapitaal, beslissingsprocessen en gedrag onderschatten. Geen van beide is beter. Uiteindelijk draait het om het vinden van de juiste balans.

Gebruik deze tijd om gedrag te analyseren en aan te passen

Een bedrijfscultuur is essentieel om fouten en vergissingen te voorkomen. Het draait er om gedrag en beoordelingen optimaal te houden, zodat ze geen negatieve impact hebben op de prestaties binnen het bedrijf.

Wanneer checks en balances worden weggesneden en er niet voldoende aandacht is aan het motiveren van personeel, is het bijna onvermijdelijk dat er fouten worden gemaakt. Een audit rond de bedrijfscultuur kan een aantal van die mankementen aan de oppervlakte brengen. Het kan duidelijk maken welke slechte gewoontes eigenlijk een onnodig risico vormen voor de onderneming.

Een bedrijfscultuur is nooit een toevalstreffer. Een bedrijf groeit in een cultuur, en dat wordt van bovenaf gestuurd. Verschillende drivers, zoals strategie, leiderschap, training, rekrutering, people management, beloning en promoties bepalen uiteindelijk de cultuur die in een bedrijf heerst.

De coronacrisis is dus de ideale aanleiding om al die drivers te herbekijken. De disruptie die verschillende bedrijven kenden, leiden onvermijdelijk tot operationele en technologische transformatieprocessen. De tijd is dus rijp om die kans te grijpen, en te bekijken of de huidige governance modellen en risicobeheersing nog voldoen aan het “nieuwe normaal”.

Specialist op deze pagina

Kim De Bondt

Antwerpen

+32 (0)3 361 43 72