Minder vertrouwen, maar strategische plannen blijven grotendeels intact
Europese middelgrote bedrijven kijken voorzichtiger naar de toekomst, maar trappen niet op de rem. Dat blijkt uit het recente Grant Thornton International Business Report (IBR). Het ondernemersvertrouwen daalde in het eerste kwartaal van 2026 tot 57%, tegenover 61% eind vorig jaar. Daarmee ligt Europa duidelijk onder het wereldwijde gemiddelde van 68%.
Die terugval vertaalt zich echter niet in een massale herziening van plannen. Integendeel, meer dan de helft van de ondernemingen (56%) verwacht nog steeds dat de winstgevendheid de komende twaalf maanden zal toenemen. Bedrijven lijken hun ambities dus niet los te laten, maar wel kritischer te kijken naar de manier waarop ze die willen realiseren.
Minder expansiedrang, meer focus op beheersing
De cijfers wijzen op een duidelijke koerswijziging. Waar groei vroeger centraal stond, ligt de nadruk vandaag op controle en efficiëntie. Europese mid-marketbedrijven zetten sterker in op kostenbeheersing, productiviteit en margeverbetering. Investeringen worden selectiever en moeten vooral aantoonbaar rendement opleveren.
Die keuze komt er niet uit voorzichtigheid alleen, maar ook uit realisme. Aanhoudende geopolitieke spanningen en economische onzekerheid blijven wegen op het ondernemersklimaat. Ongeveer de helft van de bedrijfsleiders (51%) geeft aan dat die factoren hun activiteiten vandaag afremmen, onder meer door onvoorspelbare vraag en verstoringen in de toeleveringsketens.
Terughoudend sentiment, stabiele verwachtingen
Opvallend is dat verschillende kernindicatoren relatief robuust blijven, ondanks het dalende vertrouwen. Zo gaat nog altijd 41% van de bedrijven uit van een stijging van de export. Dat suggereert dat ondernemingen hun internationale activiteiten herbekijken en bijsturen, maar niet fundamenteel terugplooien.
Ook in hun prijsbeleid tonen bedrijven zich terughoudend. De helft (50%) verwacht de verkoopprijzen te verhogen. In plaats van kostenstijgingen één op één door te rekenen, zoeken bedrijven steeds vaker naar interne oplossingen via efficiëntiewinsten en procesoptimalisatie.
Die combinatie van minder optimisme en stabiele plannen wijst op een bredere evolutie. Bedrijven worden nuchterder in hun verwachtingen, maar blijven vastberaden inzetten op waardecreatie op langere termijn.
Wendbaarheid als structurele troef
De internationale context blijft een belangrijke hefboom én hinderpaal. Geopolitieke spanningen en onzekerheid in handelsstromen drukken het sentiment, maar tegelijk lijken bedrijven beter gewapend dan enkele jaren geleden.
“Bedrijven kiezen vandaag niet langer automatisch voor groei. Ze hebben geleerd om met schokken om te gaan.” zegt Leslie Van den Branden, Managing Partner van Grant Thornton Belgium. “Ze maken bewust plaats voor meer controle, efficiëntie en margefocus. Dat maakt hen veerkrachtiger en minder kwetsbaar in een volatiele omgeving.”
Volgens Van den Branden is die houding het resultaat van jarenlange aanpassing. “Van de pandemie tot geopolitieke conflicten, bedrijven zijn gewoon geworden aan onzekerheid. Die ervaring vertaalt zich vandaag in meer discipline, snellere bijsturing en doordachtere strategische keuzes.”
Voor de rest van 2026 blijft voorzichtigheid dan ook het sleutelwoord. Hoe de geopolitieke situatie en de internationale handel zich verder ontwikkelen, zal bepalend zijn. Europese mid-marketbedrijven kijken minder rooskleurig naar de toekomst dan voorheen, maar tonen zich tegelijk opmerkelijk standvastig in hun streven naar stabiliteit en duurzame groei.Bovenkant formulier
Over het onderzoek
Het Grant Thornton International Business Report (IBR) is een van de langstlopende wereldwijde bedrijfsenquêtes onder middelgrote bedrijven. Voor deze editie werden in het eerste kwartaal van 2026 duizenden bedrijven bevraagd in meer dan 30 economieën over hun verwachtingen en strategische prioriteiten.
Over Grant Thornton
Grant Thornton Belgium is een full-service bedrijfsadviseur met expertise in audit, accountancy, tax en legal, en bedrijfsadvies in de ruime zin. Het bedrijf telt bijna 300 medewerkers in ons land, in 7 vestigingen in Brussel, Vlaanderen en Wallonië (in Antwerpen, Brussel, Charleroi, Doornik, Gent, Luik en Westerlo).
Sinds november 2025 maakt Grant Thornton Belgium deel uit van een multinationaal platform dat is opgericht door Grant Thornton Advisors LLC in de VS.
Het maakt ook deel uit van het netwerk van Grant Thornton International Ltd, dat toegang biedt tot zijn aangesloten kantoren in meer dan 150 landen wereldwijd. Ruim 80.000 Grant Thornton-medewerkers streven ernaar om het verschil te maken voor hun klanten, collega-specialisten en de gemeenschappen waarin we leven en werken.
