CBAM 2026: waarom importeurs geen tijd meer te verliezen hebben
In 2026 gaat het Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM) zijn definitieve fase in. Voor Europese importeurs markeert dat een omslagpunt: waar tijdens de overgangsperiode enkel rapportering verplicht was, komt nu een échte koolstofkost bij de invoer van bepaalde goederen.
Het doel blijft gelijk – een level playing field tussen Europese producenten en concurrenten buiten de EU – maar de financiële en operationele impact wordt reëel.
Van rapportering naar reële kosten
CBAM legt een koolstofkost op bij de invoer van CO₂‑intensieve producten zoals ijzer en staal, aluminium, cement, kunstmest, elektriciteit en waterstof. De heffing is gekoppeld aan de ingebedde emissies in het productieproces. Bedrijven die minder dan 50 ton van deze goederen per jaar invoeren, blijven vrijgesteld (met uitzondering van elektriciteit en waterstof).
Importeurs boven die drempel moeten emissiegegevens verzamelen bij hun niet‑EU‑leveranciers en die kunnen onderbouwen. Wanneer leveranciers geen of niet‑geverifieerde gegevens aanleveren, verplicht de Europese regelgeving het gebruik van zogeheten defaultwaarden – bewust hoog opgelegde referenties die de uiteindelijke CBAM‑kost fors kunnen verhogen.
Nieuwe verplichtingen voor deadlines
De overgangsperiode liep af op 31 maart 2026. Bedrijven die verwachten jaarlijks meer dan 50 ton aan CBAM‑goederen in te voeren, moeten intussen geregistreerd zijn als geautoriseerde CBAM‑declarant. Zonder die registratie riskeren importeurs dat goederen bij de douane worden tegengehouden.
Vanaf februari 2027 moeten ondernemingen CBAM‑certificaten aankopen voor hun invoer van 2026, en in september 2027 deze certificaten inleveren. De uiteindelijke factuur hangt af van emissiewaarden, benchmarkwaarden, de CBAM‑factor en importvolumes.
Hoe u zich vandaag al toekomstbestendig maakt
De verplichtingen zijn complex, maar met gerichte acties kunnen bedrijven veel onzekerheid en risico vermijden:
- Breng importstromen in kaart en bepaal welke producten onder CBAM vallen.
- Zorg voor betrouwbare emissiedata via transparante afspraken met leveranciers.
- Veranker dataverzameling en controleprocessen binnen finance en compliance.
- Voorzie budgetten en provisies om toekomstige certificaataankopen op te vangen.
Een geïntegreerde aanpak maakt het verschil
CBAM raakt het snijvlak van finance, douane, fiscaliteit, audit en supply chain. Een effectieve aanpak vraagt daarom om multidisciplinaire samenwerking. Bij Grant Thornton Belgium combineren we die expertises met de diepgaande kennis van onze collega’s bij Alongsight in customs & trade compliance. Zo helpen we ondernemingen niet alleen hun verplichtingen na te komen, maar ook strategisch te anticiperen op de impact van koolstofkosten in hun importketen.
Dit artikel werd ontwikkeld in nauwe samenwerking met onze collega’s van Alongsight, die hun diepgaande expertise in customs en trade compliance hebben ingebracht.
Wim Gysemans
Amaury Geernaert
Jochen Vankerckhoven
