Navigeren in financiële ecosystemen: innovatie combineren met controle

De financiële sector verandert fundamenteel. Klassieke, lineaire modellen maken plaats voor ecosysteemgedreven dienstverlening, waarin banken, platformen, technologiepartners en databronnen samen waarde creëren.

Embedded finance, open banking en datagedreven besluitvorming versnellen innovatie, maar creëren tegelijk een nieuwe realiteit: kritische onderdelen van de waardeketen liggen buiten de organisatie, terwijl de verantwoordelijkheid binnen blijft.

Voor financiële instellingen wordt de uitdaging dan ook scherp:

• Hoe blijf je in control wanneer je afhankelijkheid van derden exponentieel toeneemt?
• Hoe combineer je snelheid en innovatie met veiligheid, compliance en transparantie?

De organisaties die hierin slagen, bouwen geen extra lagen controle. Ze ontwikkelen een geïntegreerde aanpak van risk, control, compliance en data die meegroeit met hun ecosysteem.

Daar ligt ook onze meerwaarde: helpen om nieuwe ecosystemen werkbaar te maken, met oplossingen die tegelijk strategisch sterk, regulatorisch robuust en operationeel haalbaar zijn.

Nieuwe risico’s vragen een bredere risk assessment

In die context volstaat een klassieke entity-wide risk assessment niet langer. Waar risicoanalyses vroeger vooral focusten op interne processen en entiteiten, bevinden de belangrijkste kwetsbaarheden zich vandaag vaak op de raakvlakken tussen organisaties, systemen en datastromen. Denk aan kredietbeslissingen op basis van externe data, onboarding via platformpartners of kritische processen die draaien op cloudinfrastructuur van derden.

Afhankelijkheden en risico’s

Een ecosysteemgerichte benadering van risicoanalyse maakt afhankelijkheden van derde partijen explicieter. Ze brengt risico’s rond datakwaliteit, API-integraties en gedeelde verantwoordelijkheden beter in beeld, en maakt het mogelijk om ook ESG- en klimaatrisico’s consistenter op te nemen in het bredere risicokader.

Zo ondersteunden we een bank die kredieten aanbiedt via een extern retailplatform. Door de risk assessment uit te breiden met risico’s rond onboarding door derden, betrouwbaarheid van externe data en end-to-end ownership, ontstond niet alleen een realistischer risicobeeld, maar ook een veel scherpere basis voor gerichte beheersmaatregelen.

 
Internal control moet end-to-end worden ingericht

Diezelfde verschuiving heeft een directe impact op interne controle. Wanneer processen over meerdere partijen heen lopen, volstaat het niet meer om controles uitsluitend binnen de eigen organisatie te ontwerpen. Financiële instellingen moeten grip krijgen op de volledige keten, niet enkel op hun eigen schakel.

Grant Thornton helpt bij het herontwerpen van internal control frameworks voor deze gedistribueerde realiteit. Dat betekent dat controles end-to-end worden opgezet over volledige klanttrajecten, dat klassieke complianceprocessen zoals KYC en AML worden aangepast aan real-time digitale omgevingen, en dat kritische activiteiten bij externe partijen continu worden opgevolgd.

Onboarding en verantwoordelijkheid

Een embedded onboardingtraject illustreert dat scherp. Wanneer een klant zich registreert via een partnerplatform, blijft de financiële instelling verantwoordelijk voor compliance, ook al ligt de eerste interactie buiten de eigen muren. In zulke trajecten helpen wij om rollen en verantwoordelijkheden helder af te bakenen, controlepunten in de datastromen te verankeren en dashboards op te zetten die realtime inzicht geven in compliance-indicatoren. Zo blijft de organisatie aantoonbaar in control, zonder de klantervaring af te remmen.

 
Third-party riskmanagement als kernvoorwaarde

De groeiende afhankelijkheid van externe partijen maakt third-party riskmanagement tot een kernonderdeel van het bredere risicokader. Waar traditionele vendor managementprocessen vaak statisch en generiek zijn, vraagt de huidige context om een dynamische, risico-gebaseerde aanpak, zeker onder de toenemende druk van regelgeving zoals DORA en NIS2.

Van due diligence naar continue monitoring

Third-party riskmanagement vraagt vandaag een meer gestructureerde aanpak, van het identificeren en classificeren van kritische derde partijen tot due diligence, contractuele afspraken en continue monitoring. Zo ontstaat een kader dat aansluit bij de verwachtingen van toezichthouders én bruikbaar blijft in de dagelijkse werking.

DORA als hefboom voor sterkere governance

In een DORA-traject begeleidden we bijvoorbeeld een financiële instelling bij het identificeren van haar kritische ICT-leveranciers, het aanscherpen van contractuele bepalingen zoals auditrechten en exitstrategieën, en het opzetten van een centrale governance rond third-party risico’s. Het resultaat is een framework dat regulatorisch onderbouwd én operationeel hanteerbaar is.

Operationele weerbaarheid als managementcapaciteit

Diezelfde regelgeving legt de lat hoger op het vlak van operationele weerbaarheid. Het volstaat niet langer om risico’s te identificeren en te documenteren. Organisaties moeten kunnen aantonen dat ze verstoringen opvangen, ook wanneer incidenten zich voordoen bij externe partners of binnen kritische digitale ketens.

Weerbaarheid vertalen naar concrete actie

Operationele weerbaarheid vraagt meer dan documentatie alleen. Maturity assessments, gap-analyses en resilience frameworks helpen om governance, processen, testing en escalatie beter op elkaar af te stemmen, zodat weerbaarheid verankerd raakt in de dagelijkse aansturing.

De impact op internal audit

Ook internal audit moet mee evolueren met deze realiteit. Klassieke auditbenaderingen die voornamelijk focussen op compliance en interne processen bieden onvoldoende dekking wanneer risico’s zich manifesteren over organisatiegrenzen heen.

Een auditaanpak over organisatiegrenzen heen

Voor internal audit betekent dit een verschuiving van silo’s naar end-to-end processen. Ecosysteemrisico’s, digital risk, third-party risk, ESG en data governance vragen daarbij een meer structurele plaats in auditplannen en audituitvoering.

ESG, data en transparantie als integraal onderdeel van het kader

Naast digitalisering is ook duurzaamheid uitgegroeid tot een bepalende factor in het risicolandschap. ESG beïnvloedt vandaag niet alleen strategie en rapportering, maar ook kredietbeslissingen, portefeuillebeheer, governance en stakeholdervertrouwen. De uitdaging ligt erin om duurzaamheid niet als een apart traject te behandelen, maar als een integraal onderdeel van bestaande risk-, control- en dataframeworks.

ESG verankeren in bestaande frameworks

Ook voor ESG ligt de uitdaging in de verankering binnen bestaande risk-, control- en governancekaders. Dat betekent dat klimaat- en duurzaamheidsrisico’s worden opgenomen in risk assessments, dat ESG-indicatoren vertaald worden naar concrete controles en dat rapporteringsvereisten aansluiten op bestaande besluitvormingsstructuren.

Zo hielpen we een bank om ESG-risico’s te vertalen naar meetbare risk indicators, waardoor duurzaamheid een structureel onderdeel werd van kredietbeslissingen en portefeuillebeheer in plaats van een losstaand rapporteringsthema.

Een cruciale randvoorwaarde daarbij is de kwaliteit van ESG-data. In tegenstelling tot financiële data is deze informatie vaak versnipperd, onvolledig of moeilijk te valideren, terwijl net die data de basis vormt voor rapportering, sturing en strategische keuzes.

Pragmatische data-aanpak: van assessment naar data

Daarom hanteren wij een pragmatische data-aanpak. We starten met een maturity assessment om de grootste lacunes in kaart te brengen en werken vervolgens een haalbare target data-architectuur uit. In de praktijk betekent dit dat ESG-data wordt ingebed in bestaande dataplatformen, met duidelijke afspraken rond eigenaarschap, kwaliteit en governance.

Zo ondersteunden we een financiële instelling bij de analyse van haar kredietportefeuille op klimaatrisico. Door interne klantdata, externe ESG-bronnen en sectorbenchmarks te combineren, en ontbrekende informatie via modellering aan te vullen, kon de organisatie voor het eerst een samenhangend en bruikbaar risicobeeld opbouwen.

Rapportering en transparantie

Die inzichten gaan verder dan rapportering alleen. Ze ondersteunen ook pricing, portefeuillebeheer en strategische keuzes, en maken het mogelijk om duurzaamheid te vertalen naar concrete businesswaarde.

Tegelijk neemt de druk op transparantie toe. Klanten, investeerders en toezichthouders verwachten steeds meer inzicht in de impact van financiële beslissingen. Dat vertaalt zich in nieuwe vormen van rapportering en dienstverlening, zoals ESG-dashboards, klimaatindicatoren en onderbouwde disclosures.

Ook daar helpen wij bij de concrete implementatie: van duurzaamheid specifieke KPI-frameworks en rapporteringskaders tot het vertalen van complexe data naar heldere, bruikbare inzichten voor management, toezichthouders en eindgebruikers.

Conclusie: innovatie en controle versterken elkaar

De rode draad doorheen deze evolutie is duidelijk: succes in financiële ecosystemen vraagt samenhang. Embedded finance, open banking, third-party risk, operational resilience en ESG zijn geen losstaande thema’s, maar onderdelen van één bredere transformatie. Organisaties die daarin slagen, combineren innovatiekracht met controle, transparantie en weerbaarheid.

Hulp om de transformatie concreet te maken

Wij combineren strategisch advies met diepgaande expertise in risk, internal audit, compliance en data, en vertalen die naar oplossingen die niet alleen regulatorisch onderbouwd zijn, maar vooral werkbaar in de praktijk.

Zo helpen wij klanten om niet te kiezen tussen innovatie en controle, maar beide bewust te versterken. Want in een markt waarin financiële dienstverlening steeds meer verweven raakt met bredere ecosystemen, maken net betrouwbare, duurzame en wendbare organisaties het verschil.