De nieuwe meerwaardebelasting ‘in a nutshell’

Hieronder vindt u een schematisch overzicht van de belangrijkste krijtlijnen. Speciaal voor onze klanten organiseren wij een exclusief webinar waarin we de nieuwe meerwaardebelasting grondig zullen toelichten. Tijdens dit interactieve online seminar krijgt u niet alleen een uitgebreide bespreking van de wetgeving, maar ook de kans om rechtstreeks vragen te stellen aan onze experts. Zo bent u volledig op de hoogte van alle relevante details en kunt u zich optimaal voorbereiden op de impact voor uw persoonlijke of zakelijke situatie. 

Toepassingskader

Tot en met 31/12/2025 werden meerwaarden op aandelen en andere financiële activa, die werden gerealiseerd binnen het kader van een ‘normaal beheer’ van een privévermogen, vrijgesteld van personenbelasting. Daar komt nu dus verandering in. Die nieuwe wet is van toepassing op bepaalde meerwaarden die sinds 1/1/2026 werden opgebouwd.

Op wie is de wet van toepassing?

• Natuurlijke personen en niet-commerciële rechtspersonen (zoals VZW’s).
• De nieuwe regeling is niet van toepassing op:
  • vennootschappen
  • natuurlijke personen die geen Belgisch rijksinwoner zijn
  • VZW’s en stichtingen die fiscaal aftrekbare giften mogen ontvangen 

Op welke ‘financiële activa’ is de wet van toepassing? 

• Aandelen (beursgenoteerd en niet-beursgenoteerd), obligaties, geldmarktinstrumenten, afgeleide producten (futures, opties, …), ETF’s, etc.
• Vreemde munten en goud (zilver wordt daarentegen niet geviseerd) 
• Crypto's

Bepaalde levensverzekeringen (TAK 21, 23, 44), met uitsluiting van groepsverzekeringen en pensioenspaarverzekeringen.

Bij verkoop, afkoop of verhuis naar het buitenland 

• De wet viseert de meerwaarde die wordt gerealiseerd naar aanleiding van een verkoop van financiële activa. 
• schenkingen en erfenissen worden niet geviseerd.
• Bij levensverzekeringen wordt de afkoop of vereffening bij leven geviseerd
• Bij emigratie naar het buitenland wordt de latente meerwaarde vastgeklikt en betaalbaar bij verkoop binnen de twee jaar na de emigratie.

Timing: meerwaarde vanaf 1/1/2026 

• De meerwaardebelasting viseert enkel meerwaarden die werden opgebouwd vanaf 1/1/2026. 
• De ‘historische’ meerwaarde, dit is de meerwaarde die werd opgebouwd t.e.m. 31/12/2025, blijft buiten schot. 

Tarieven - vrijstellingen

Het onderscheid tussen enerzijds speculatie of abnormaal beheer en anderzijds normaal beheer van het privévermogen blijft bestaan. 

Onder de nieuwe regeling blijven meerwaarden die worden gerealiseerd ingevolge speculatie of abnormaal beheer van privévermogen belastbaar als een divers inkomen tegen een tarief van 33%. Volgens de fiscus kan abnormaal of speculatief beheer worden afgeleid uit het zeer frequent aan- en verkopen, het nemen van onverantwoorde risico's om financiële activa te verwerven, de intentie om snelle winst te maken op korte termijn, enzovoort.

Nieuw is dat wie een meerwaarde realiseert binnen het kader van een normaal beheer van privévermogen, voortaan wél belast zal worden. 

Er zijn 3 regimes, een algemeen regime en 2 specifieke regimes.

Algemeen regime

• Dit regime zal algemeen van toepassing zijn
• Tarief: 10% op de gerealiseerde meerwaarde
  Vrijstelling: een jaarlijkse vrijstelling voor de eerste 10.000 euro aan meerwaarde. Bij niet benutting van de vrijstelling in een bepaald jaar kan u tot 1.000 euro per jaar overdragen en dit gedurende maximum 5 jaar. De maximale vrijstelling na verloop van 5 jaar bedraagt dus 15.000 euro.
• Principe bij bancaire producten of beleggingsverzekeringen: inhouding aan de bron:
  • De bank- of verzekeringsinstelling houdt automatisch 10% bronheffing in op elke gerealiseerde meerwaarde en stort deze door aan de fiscus. 
  • U hoeft de gerealiseerde meerwaarde niet aan te geven in de aangifte personenbelasting. Hierdoor heeft u minder administratief werk. 
  • U ontvangt van de bank en verzekeringsmaatschappij een overzicht van alle meer- en minderwaarden die u het jaar voordien heeft gerealiseerd.
  • Indien u gebruikt wenst te maken van de vrijstelling of de verrekening van minderwaarden, dan zal u deze zelf moeten vorderen via de aangifte personenbelasting. Hierdoor kan het tot 2 jaar duren vooraleer u de te veel ingehouden belasting terugkrijgt.
  • Inhouding aan de bron is enkel mogelijk voor meerwaarden waarbij de bank of verzekeringsmaatschappij actief is tussengekomen. Wie bijvoorbeeld zelf crypto’s of fysiek goud verhandelt, zal de meerwaarde zelf dienen aan te geven (zie hierna onder ‘opt-out’).
    
    
• ‘Opt-out’ (zelf aangeven)
  • bent verplicht de gerealiseerde meerwaarde zelf aan te geven in de aangifte personenbelasting.
  • o   De aanvraag van de vrijstelling en de verrekening van eventuele minderwaarden neemt u op in de aangifte Personenbelasting. Hierdoor zal u enkel de effectief verschuldigde belasting betalen.  
  • Voor bancaire producten en verzekeringsproducten tekent u bij de bank- of verzekeringsinstelling een document zodat zij de bronheffing niet zullen inhouden.  Deze instellingen zullen deze opt-out, samen met een jaarlijks overzicht van de gerealiseerde meerwaarden rapporteren aan de fiscus.

Regime voor ‘aanmerkelijk belang’ 

• Specifiek regime voor aandeelhouders die minstens 20% van de rechten in een vennootschap bezitten en de aandelen van die vennootschap verkopen
• Dit regime wordt gekenmerkt door (gunstigere) progressieve tarieven en een hogere vrijstelling (1.000.000 euro) op de verkoop van die aandelen 
• U bent verplicht de gerealiseerde meerwaarde zelf aan te geven in de aangifte personenbelasting                         

III. Regime voor interne meerwaarden

• Specifiek regime dat van toepassing is op meerwaarden die worden gerealiseerd doordat aandelen in een eigen vennootschap worden verkocht aan een vennootschap die door de overdrager (al dan niet samen met familie tot de tweede graad) wordt gecontroleerd
• Op de gerealiseerde meerwaarde is 33% belasting verschuldigd en geldt geen vrijstelling
• U bent verplicht de gerealiseerde meerwaarde zelf aan te geven in de aangifte personenbelasting

Samenvattend overzicht

Zie onderaan

Hoe wordt de meerwaarde berekend?

M.b.t. financiële activa, andere dan levensverzekeringen

• Het positieve verschil tussen de verkoopprijs (= ontvangen prijs voor de overgedragen financiële activa) en de ‘aanschaffingswaarde’ (zie hieronder) 
• Aanschaffingswaarde =
  • Laatste beurskoers op 31/12/2025
  • Voor niet-beursgenoteerde aandelen zijn verschillende waarderingsmethoden waarbij u de hoogste waardering mag weerhouden: 
    • De waarde die op onafhankelijke wijze werd vastgesteld in een overeenkomst in 2025 
    • De waarde die op onafhankelijke wijze werd vastgesteld ingevolge een verkoop, oprichting of kapitaalverhoging in 2025
    • Forfaitaire wettelijke waardering: eigen vermogen + (4 x EBITDA) van het laatste boekjaar dat werd afgesloten vóór 1 januari 2026
    • De wet voorziet de mogelijkheid om de aandelen te laten waarderen door een revisor of een gecertificeerd accountant tot uiterlijk 31/12/2027. 
      
      
• Voor overdrachten tot en met 31/12/2030 mag de aankoopprijs als aanschaffingswaarde worden weerhouden indien deze hoger zou zijn dan de waarde op 31/12/2025.  
  
  
• Voor aandelenopties of aandelen verkregen met prijsreductie worden specifieke waarderingsregels voorzien. 

M.b.t. levensverzekeringen

• Voor contracten afgesloten vanaf 1/1/2026:  
  • het positieve verschil tussen het uitgekeerde kapitaal en de gestorte premies
    
    
• Voor contracten afgesloten vóór 1/1/2026:  
  • het positieve verschil tussen het uitgekeerde kapitaal en de reserve op 31/12/2025
  • bij afkopen en vereffeningen bij leven tot 31 december 2030 kan het bedrag van de gestorte premies worden weerhouden, wanneer het bedrag van de gestorte premies hoger is dan het bedrag van de reserve op 31 december 2025

En wat met minderwaarden?

Minderwaarden mogen in aftrek van de meerwaarden worden genomen binnen hetzelfde belastbaar tijdperk en binnen dezelfde categorie aan financiële activa. 

Planning

Met de nieuwe meerwaardebelasting wordt opnieuw een bijkomende belasting toegevoegd aan het toch al omvangrijke en complexe Belgische fiscale landschap. De nieuwe belasting werd een complex verhaal, doorspekt met uitzonderingsregels en bijzondere regimes.

Contact

Wenst u meer te weten of heeft nood aan gespecialiseerd advies? Neem contact op met een van onze specialisten. U kunt zich ook inschrijven voor ons webinar, waarin we dieper ingaan op de nieuwe meerwaardebelasting en de impact op vermogensplanning. Tijdens het webinar beantwoorden we ook uw vragen en geven we concrete tips voor een optimale aanpak.